Στεγαστική κρίση: «Παράθυρο» για πλαφόν στα ενοίκια, φθηνότερα δάνεια και μείωση ΦΠΑ

Νέες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος που αποτελεί «πονοκέφαλο» για πολλούς πολίτες καθώς τα ενοίκια και οι τιμές αγοράς έχουν τραβήξει την… ανηφόρα τα τελευταία χρόνια, αναλαμβάνει η κυβέρνηση μέσω της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική 2026- 2035, η οποία τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση.

Μεταξύ άλλων στα προτεινόμενα μέτρα είναι η καθιέρωση ενός εθνικού δείκτη τιμών ακινήτων και ενοικίων, ο οποίος θα βασίζεται σε στοιχεία μεταβιβάσεων, μισθώσεων, τραπεζικών αποτιμήσεων, φορολογικών δηλώσεων και άλλων διαθέσιμων δεδομένων της αγοράς, με στόχο μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τις πραγματικές τιμές αγοράς και μίσθωσης κατοικιών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Ο δείκτης αυτός θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για στοχευμένες παρεμβάσεις στη λειτουργία της αγοράς ενοικίων, ακόμη και μέσω καθορισμού ανώτατου εύρους μισθωμάτων (πλαφόν), ανάλογα με τα χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου.

Μέσω αντικειμενικών στοιχείων για την περιοχή, την ποιότητα κατασκευής, την κατάσταση και την ενεργειακή απόδοση των κατοικιών, θα μπορεί να προσδιορίζεται ποιες κατηγορίες ακινήτων θα παραμένουν σε καθεστώς πλήρους ελευθερίας διαμόρφωσης μισθωμάτων και για ποιες θα μπορούν να εφαρμόζονται ειδικότεροι κανόνες προστασίας των ενοικιαστών.

Εθνικός δείκτης ενοικίων και παράθυρο για παρεμβάσεις στις τιμές

Η μεγαλύτερη ίσως αλλαγή αφορά τη δημιουργία ενός εθνικού δείκτη τιμών κατοικιών και μισθωμάτων, ο οποίος θα συγκεντρώνει στοιχεία από μισθώσεις, αγοραπωλησίες, τραπεζικές αποτιμήσεις, φορολογικές δηλώσεις και άλλες βάσεις δεδομένων.

Ο στόχος δεν είναι μόνο η καταγραφή της πραγματικής εικόνας της αγοράς. Σύμφωνα με τις εισηγήσεις που έχουν κατατεθεί, ο δείκτης θα μπορούσε να αποτελέσει εργαλείο χάραξης πολιτικής, επιτρέποντας στην Πολιτεία να διαφοροποιεί την αντιμετώπιση συγκεκριμένων κατηγοριών ακινήτων.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η δυνατότητα θέσπισης ανώτατων εύρων μισθωμάτων ή άλλων μηχανισμών προστασίας των ενοικιαστών, κυρίως για παλαιές κατοικίες χαμηλής ποιότητας ή χαμηλής ενεργειακής απόδοσης, όπου συχνά παρατηρούνται δυσανάλογες αυξήσεις ενοικίων σε σχέση με την πραγματική αξία του ακινήτου.

Αντίθετα, οι ιδιοκτήτες που επενδύουν στην ενεργειακή αναβάθμιση των ακινήτων τους μέσω προγραμμάτων όπως το «Εξοικονομώ» ή το «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου» θα μπορούσαν να αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία στη διαμόρφωση των μισθωμάτων.

Νέα Golden Visa με υποχρεωτική μακροχρόνια μίσθωση

Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία μιας νέας εκδοχής της Golden Visa, με διαφορετική φιλοσοφία από το σημερινό μοντέλο.

Η βασική ιδέα είναι ότι η χορήγηση άδειας διαμονής δεν θα συνδέεται απλώς με την αγορά ακινήτου, αλλά με την πραγματική συμβολή του επενδυτή στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών.

Σύμφωνα με την πρόταση, οι ξένοι επενδυτές θα μπορούν να αποκτούν χαρτοφυλάκιο κατοικιών υπό την προϋπόθεση ότι θα τις διαθέτουν αποκλειστικά στη μακροχρόνια μίσθωση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, θα απαγορεύεται η αξιοποίησή τους μέσω βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb.

Στόχος είναι η εισροή ξένων κεφαλαίων να συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της στεγαστικής προσφοράς και όχι με τη διατήρηση ακινήτων εκτός αγοράς ή τη μετατροπή τους σε τουριστικά καταλύματα.

Στο τραπέζι και το «Σπίτι μου 3»

Οι υψηλοί ρυθμοί απορρόφησης των δύο προηγούμενων κύκλων του προγράμματος «Σπίτι μου» έχουν ήδη ανοίξει τη συζήτηση για έναν τρίτο κύκλο στεγαστικής στήριξης.

Σε αντίθεση με τα υφιστάμενα προγράμματα που βασίζονται σε κρατική επιδότηση επιτοκίου και ευρωπαϊκούς πόρους, το νέο μοντέλο που εξετάζεται θα στηρίζεται κυρίως σε φορολογικά κίνητρα προς τις τράπεζες.

Η λογική είναι οι τράπεζες να αποκτούν κίνητρα ώστε να προσφέρουν χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια σε νέους και νοικοκυριά με χαμηλά ή μεσαία εισοδήματα, δημιουργώντας έναν πιο μόνιμο μηχανισμό πρόσβασης στην πρώτη κατοικία.

Το μοντέλο παραπέμπει σε πρακτικές που εφαρμόζονται εδώ και χρόνια στη Γαλλία, όπου η κρατική παρέμβαση δεν γίνεται μέσω άμεσης επιδότησης αλλά μέσω φορολογικών εργαλείων που ενσωματώνονται στο τραπεζικό σύστημα.

Μειωμένος ΦΠΑ για κοινωνικές και προσιτές κατοικίες

Στις προτάσεις περιλαμβάνεται επίσης η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ για την κατασκευή κοινωνικών και προσιτών κατοικιών.

Το μέτρο θα αφορά κατασκευαστικές εταιρείες και επενδυτές που αναλαμβάνουν την ανέγερση ή μετατροπή ακινήτων τα οποία θα διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση με προσιτό ενοίκιο.

Η παρέμβαση συνδέεται με ευρωπαϊκές πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε χώρες όπως η Γαλλία και η Πορτογαλία και έρχεται να συμπληρώσει τα σχέδια για κοινωνική αντιπαροχή, προσιτή κατοικία και το νέο μοντέλο Build to Rent που προωθεί η κυβέρνηση.

Οι τελικές αποφάσεις φυσικά δεν έχουν ακόμη ληφθεί. Ωστόσο, οι προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι δείχνουν ότι το στεγαστικό αναδεικνύεται σε μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας, με την κυβέρνηση να εξετάζει πλέον παρεμβάσεις που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν εκτός συζήτησης.

Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις